Kategori: Makaleler

Benim meraklı kafam şöyle başlıyor: Neden birileri için âlemlerde gezinen kanatlı varlıklar — diyelim ki Elfler — ile göksel, kutsal varlıklar — diyelim ki Melekler — arasında bir ayrım yapmak neredeyse otomatik, öte yandan bir başka kişi için bu iki kategori eşdeğer görünebiliyor? “Elfler melek mi?” diye sormak, aslında zihnimizdeki inanç, kültür, sembolizm ve psikolojik ihtiyaçlar üzerine sorular açıyor. Bu yazıda, insan zihninin bu tip varlıklara neden ve nasıl inanma eğiliminde olduğunu, inancın duygusal, bilişsel ve sosyal psikoloji boyutlarından ele alacağım — ama bir yargı ya da kesinlik değil, çağrı: Kendi içsel deneyiminize göz atın. İnancın Bilişsel Temelleri: Neden “Görünmeyen…

Avène hayvan deneyi yapıyor mu? Etik, bilgi ve varlık üzerine felsefi bir sorgulama Bugün Avène hayvan deneyi yapıyor mu hakkında bilinmesi gerekenleri Ozdemirsogutma yaklaşımıyla ele alıyoruz. Bazen elimizde tuttuğumuz sıradan bir nesne, beklenmedik bir düşünce kapısını aralar. Bir kozmetik ürününü kullanmadan önce aklımızdan geçen “Bu ürün bana zarar verir mi?” sorusu, kısa süre sonra daha derin bir soruya dönüşebilir: “Bu ürünün ortaya çıkış sürecinde başka canlıların nasıl bir deneyimi oldu?” İşte tam bu noktada felsefenin temel alanları devreye girer. Çünkü insanın kendisiyle, diğer canlılarla ve bilgiyle kurduğu ilişki yalnızca pratik değil, aynı zamanda ahlaki ve düşünsel bir meseledir. Bir güneş…

Balıklar İç Döllenme mi? Biyolojiden Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalete Uzanan Bir Bakış Sizi Ozdemirsogutma’da “Balıklar iç döllenme mi” konusuyla ilgili özenle hazırlanmış bu içeriğe bekliyoruz. İstanbul’da yaşayan 29 yaşında biri olarak, günlük hayatın içinde karşılaştığım pek çok olay bana doğadaki çeşitliliğin insan toplumlarına dair ne kadar güçlü düşünme alanları açtığını gösteriyor. Bir sivil toplum kuruluşunda çalışırken yalnızca insan hakları, eşitlik ve sosyal adalet başlıklarıyla değil; insanların dünyayı nasıl algıladığı, farklılıkları nasıl değerlendirdiği ve kalıplaşmış düşüncelerin hayatımıza nasıl yön verdiğiyle de ilgileniyorum. Bu nedenle “Balıklar iç döllenme mi?” sorusu ilk bakışta yalnızca biyolojiye ait bir konu gibi görünse de…

Vasi Davasında “Karara Çıkmış” Ne Anlama Gelir? Güç, Kurumlar ve Hukuki Meşruiyet Üzerine Siyasal Bir Okuma Toplumsal düzenin en görünmez ama en etkili katmanlarından biri, bireyin kendi adına karar verme kapasitesinin sınırlandığı anlarda ortaya çıkar. Hukuk sisteminin “koruma” adına devreye girdiği vasi ataması süreçleri, yalnızca bireysel bir durumun değil, aynı zamanda iktidar ilişkilerinin, kurumsal aklın ve toplumsal normların kesişim noktasıdır. “Vasi davasında karara çıkmış” ifadesi ise teknik bir yargı aşamasını işaret eder: dosya artık mahkemece değerlendirilmiş, hüküm verilmiş ve karar aşamasına gelinmiştir. Fakat bu teknik açıklama, meselenin siyasal ve sosyolojik derinliğini tek başına açıklamaz. Çünkü burada söz konusu olan yalnızca…

Başlangıç: Bedeni Dinlerken Toplumu Duyabilmek Bazen insan kendi bedeninde beliren küçük bir sinyali yalnızca fiziksel bir olay sanır. Oysa o sinyal, çoğu zaman içinde yaşadığı toplumun, alışkanlıklarının, korkularının ve suskunluklarının da bir yankısıdır. “Akciğer ağrısı neye benzer?” sorusu ilk bakışta tıbbi bir merak gibi görünse de, bu sorunun etrafında dönen deneyimler yalnızca biyolojiyle sınırlı değildir. Nefes almak gibi en temel yaşamsal eylemin bile nasıl algılandığı, ifade edildiği ve anlamlandırıldığı; toplumsal normlar, kültürel pratikler ve güç ilişkileri tarafından şekillendirilir. Birçok insan göğsünde hissettiği batma, baskı ya da nefes alırken artan rahatsızlığı tarif etmeye çalışırken kelimelerin yetersiz kaldığını söyler. İşte tam da…

Kuru Bamya Derin Dondurucuda Nasıl Saklanır? Bursa’da büyüdüm, dolayısıyla meyve, sebze ve özellikle yerel yemeklere olan ilgim hep bir adım öndeydi. Kuru bamya da tam olarak bu yemeklerden biriydi. Kışın soframızda olmazsa olmazlardan biri olan bu lezzet, sadece güzel bir yemek değil, aynı zamanda Türk mutfağının geleneksel mirasının da önemli bir parçası. Ancak, kuru bamyanın saklanması konusunda hep bir soru işareti vardı kafamda: Kuru bamya derin dondurucuda nasıl saklanır? Bildiğiniz gibi, derin dondurucu, gıda maddelerini uzun süre taze tutmanın en etkili yollarından biri. Ancak her gıda, dondurulmaya uygun olmayabiliyor. Kuru bamya için doğru saklama yöntemlerini hem yerel, hem de küresel…

Böbrekte Düz Kas Var mı? Beden, Toplum ve Görünmeyen Yapılar Üzerine Sosyolojik Bir Okuma Bugün sizlerle Ozdemirsogutma çatısı altında Düz kas midede bulunur mu üzerine değerli bilgiler paylaşıyoruz. İnsan bedenine dair bir soru bazen yalnızca biyolojinin sınırlarında kalmaz; toplumsal yaşamın nasıl örgütlendiğine, bilgiyi nasıl anlamlandırdığımıza ve hatta birbirimizle nasıl ilişki kurduğumuza dair daha geniş bir tartışmanın kapısını aralar. “Böbrekte düz kas var mı?” sorusu da ilk bakışta tıbbi bir merak gibi görünür. Ancak bedenin işleyişini anlamaya çalışırken, aslında toplumun işleyişine dair çok daha derin bir düşünme alanına gireriz. Bedeni yalnızca biyolojik bir makine olarak değil, kültürel olarak anlamlandırılan, sosyal olarak…